Ukryte indeksowanie (Tomasz Miziołek)

Ukryte indeksowanie (zwane również closet indexing lub index hugging) to praktyka niektórych spółek zarządzających aktywami, polegająca na deklarowaniu aktywnego zarządzania przy faktycznie pasywnym podejściu i pobieraniu wysokich opłat nieadekwatnych do rzeczywistego wysiłku inwestycyjnego. Książka Tomasza Miziołka to pierwsza kompleksowa monografia tego zjawiska na polskim rynku, wydana przez Difin w 2025 roku.

O czym jest książka?

Publikacja stanowi wyczerpujące studium ukrytego indeksowania w kontekście praktyk rynkowych oraz ich skutków dla inwestorów.

Według Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych ukryte indeksowanie jest formą nadużycia, która pogarsza sytuację finansową klientów – inwestorzy osiągają średnio gorsze wyniki netto niż w funduszach rzeczywiście aktywnie zarządzanych.

Książka podzielona jest na pięć zasadniczych rozdziałów:

• Rozdział 1 – jawne indeksowanie: definicje, rodzaje i rola indeksowania na światowych rynkach finansowych;
• Rozdział 2 – charakterystyka ukrytego indeksowania: istota, cechy, przyczyny i konsekwencje dla inwestorów;
• Rozdział 3 – metody identyfikacji ukrytego indeksowania: praktyczne narzędzia i podejścia użyteczne dla inwestora;
• Rozdział 4 – przegląd badań: omówienie blisko 50 publikacji naukowych z rynków zagranicznych i z Polski;
• Rozdział 5 – analiza empiryczna: kompleksowe badanie ok. 120 funduszy (akcje polskie uniwersalne, akcje polskie mśp, dłużne skarbowe) z lat 2008–2022.

Dla kogo jest ta książka?

Publikacja adresowana jest do szerokiego grona odbiorców dbających o bezpieczeństwo i efektywność inwestycji:

• Indywidualni inwestorzy – osoby chcące odróżniać rzeczywiście aktywne fundusze od tych, które tylko deklarują aktywność i unikać kosztownych pułapek;
• Doradcy finansowi i specjaliści zarządzania aktywami – praktycy potrzebujący pogłębionej, aktualnej i opartej na danych wiedzy;
• Pracownicy firm zarządzających aktywami – osoby odpowiedzialne za portfele, polityki inwestycyjne i komunikację z klientem;
• Regulatorzy i pracownicy instytucji nadzorczych – eksperci zajmujący się ochroną inwestorów i transparentnością rynku;
• Naukowcy i akademicy – badacze finansów i rynków kapitałowych poszukujący spójnej syntezy literatury i danych;
• Podmioty stanowienia prawa rynku finansowego – instytucje kształtujące standardy, zasady informacyjne i wymogi ujawnieniowe.

Co można z niej wyciągnąć i czego się nauczyć?

Czytelnicy zyskają praktyczne kompetencje w identyfikacji funduszy, które nie realizują deklarowanego aktywnego podejścia. Monografia oferuje konkretne narzędzia i metody, pozwalające na:

• zrozumienie motywacji i mechanizmów – poznanie, dlaczego niektóre fundusze maskują pasywność i jak to robią;
• poznanie kluczowych wskaźników – wykorzystanie miar takich jak active share do wykrywania ukrytego indeksowania;
• analizę praktyk rynkowych – prześledzenie realnych przykładów z polskiego rynku funduszy inwestycyjnych;
• ocenę benchmarków – weryfikację, czy punkty odniesienia funduszy są spójne z ich polityką inwestycyjną;
• ochronę własnych interesów – podejmowanie świadomych decyzji przy wyborze produktów inwestycyjnych.

Książka łączy rygor naukowy z danymi empirycznymi, oferując wartość zarówno teoretyczną, jak i praktyczną.

Rekomendacje zawarte w publikacji

W zakończeniu autor przedstawia konkretne rekomendacje dla kluczowych uczestników rynku:

• Podmiotów stanowienia i nadzoru prawa – wskazania dotyczące regulacji, nadzoru i egzekwowania standardów przejrzystości;
• Firm zarządzających aktywami – lepsze praktyki komunikacyjne, polityki opłat i konstrukcji benchmarków;
• Inwestorów – praktyczne wskazówki wspierające podejmowanie świadomych decyzji inwestycyjnych.

Znaczenie dla biznesu i finansów

To ważny głos w debacie o etyce i transparentności w zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi, szczególnie w okresie rosnącego zainteresowania inwestowaniem i alternatywnymi formami gromadzenia kapitału.

Dla biznesu książka pokazuje, jak budować zaufanie inwestorów poprzez rzeczywistą transparentność, adekwatne benchmarki i uczciwe struktury opłat. Świadomość ryzyka ukrytego indeksowania staje się przewagą konkurencyjną dla doradców i specjalistów.

Dane publikacyjne

Poniżej zebrano najważniejsze informacje o wydaniu: